ettelaat newspaper

تاريخ خبر: یکشنبه 31 خرداد 1388، 27 جمادی الثانی1430، 21 ژوئن 2009، شماره 24498یکشنبه 31 خرداد 1388، 27 جمادی الثانی1430، 21 ژوئن 2009، شماره 24498

مباحثه درباب موضوعات انتخاباتي

كلاس درس مناظره

جلال رفيع

ــ يكي از دلايلي كه مناظره تلويزيوني نامزدهاي سابق رياست جمهوري را در انتخابات خرداد هشتاد و هشت صدها برابر حساس‌تر و تحريك‌كننده‌تر و التهاب‌آور‌تر كرد،‌ جدّي بودن و بي‌ملاحظه بودن و بي‌پروا بودن كانديداها از آغاز تا پايان است. هر كدام، ديگري را به صفاتي متّهم كرد كه نسل امروز تقريباً آن را براي اوّلين بار از دريچه تلويزيون رسمي كشور مي‌شنيد. يعني آنچه قبلاً گاه و بي‌گاه در خلال برخي از گفتگوهاي خياباني يا بعضي از صف‌هاي انتظار يا بعضاً در درون تاكسي يا اتوبوس استماع شده بود، اين بار در شب‌هاي نزديك به انتخابات اولاً از صدا و سيماي سياسي و خبري و سراسري شنيده مي‌شد و ثانياً گويندگان سخنان اتّهام‌آميز نه افراد عادي بلكه خود نخبگان نظام و حكومت بودند. بدين ترتيب موضوع به مسئله تبديل شد، زيرا مناظره از حالت اصلي بيرون رفت و وصف منازعه به خود گرفت.

رضا خطاب به همكلاسي‌هايش چنين گفت. و آنگاه سخن رهبر انقلاب را نيز به عنوان حجّت و سند به ياد مخاطبان آورد: «مناظره‌ها در كنار محاسنش نكات منفي و عيوبي هم داشت كه ايجاد كينه و كدورت، تكيه بر شايعات، ضعف جنبه منطقي مباحث، احساساتي و عصباني شدن طرفين مناظره از اين قبيل است. متأسفانه مناظره‌ها برخي از مواقع حالت تخريبي پيدا مي‌كرد و به سياه‌نمايي افراطي خدمات دولت فعلي و در مقابل به سياه‌نمايي عملكرد دولت‌هاي قبلي كشيده مي‌شد و در ميان طرفداران نامزدها التهاب و نگراني ايجاد مي‌كرد. هر دو طرف مقصّر بوده‌اند».

هادي – همكلاسي ديگر- ضمن تأييد اين گفتار، نكاتي ديگر را يادآوري كرد. ببينيد دوستان! اگر مي‌خواهيد واقعيت را مورد بحث و بررسي قرار دهيد موضوع مناظره را چندجانبه و لااقل دوجانبه بنگريد. اولاً كلام رهبر انقلاب را هم در اين مورد نه فقط ناظر به يك روي سكّه واقعيّت بلكه با توجه به هر دو جنبه‌ي اشاره شده، نقل كنيد. سخن رهبري، به محاسن و مزايا نيز متوجه و معطوف بوده و فقط گوياي معايب مناظره نبوده است. بشنويد: «مناظره‌هاي تلويزيوني در ايام انتخابات رياست جمهوري، يك كار ابتكاري بود. ابتكاري، مهم، جالب، شفّاف، جدي، صريح، خنثي‌كننده تبليغات بيگانگاني كه رقابت‌هاي انتخاباتي را غيرواقعي مي‌دانستند، همچنين همراه با جديّت، صراحت، مجبور شدن افراد به دفاع، پاسخ‌گويي در مقابل سيلاب نقد و انتقاد و نيز موجب شفاف شدن مواضع اشخاص و گروه‌ها. مردم با ديدن مناظره‌ها و ديگر برنامه‌هاي تبليغاتي قدرت قضاوت به دست آوردند. آزادي بيان، پرورش ذهن‌ها و افزايش قدرت انتخاب ملّت، از آثار مثبت مناظره‌ها است و مطالب اين مناظره‌ها به خيابان‌ها و خانه‌ها هم كشيده شد». ثانياً در حوزه بررسي عيوب مناظره‌ها نيز من و شما - همكلاسي‌هايي كه خودمان بيننده بوده‌ايم - بايد بگوييم كدام طرف واقعاً آغازكننده‌ي تهاجم بوده است و نتيجتاً كشاننده مناظره به سمت وسويي كه محاسن را با معايبِ سخت و سنگين درهم آميخته است؟

حامد در ادامه مباحثه همكلاسي‌ها سخن دوستش را قطع كرد و گفت: فراموش نكنيد كه برخي از نامزدها و هوادارانشان، از ماه‌ها و هفته‌ها پيشتر چنين كرده بودند. مگر نمي‌ديديد كه بعضي از آنها تبليغات منفي و هجوم تبليغي عليه دولت را در همان نخستين ماه‌هاي اعلام ثبت‌نام، سامان و سازمان مي‌دادند؟ رضوان به جاي هادي وارد حوزه گفتگو شد و گفت: ما در مورد خود موضوع مناظره بحث مي‌كنيم. اگر بخواهيم به قبل از مناظره باز گرديم، آنگاه بايد همين‌طور سال به سال عقب‌تر برويم تا ببينيم اصلاً كدام كس و كدام طرف در اين مورد داراي پيشينة بيشتر بوده و برخوردهاي تهاجمي و تخريبي را بنيان نهاده است؟ كساني كه در دوره قبلي انتخابات رياست جمهوري (يعني سال 84) و حتي در دوره پيشتر از آن (يعني سال 76)، آغازگر و بنيانگزار تبليغات منفي و مخرّب يا بهتر است بگوييم ضد تبليغات بوده‌اند، كيستند؟ بنابراين، از بازگشتن به ماه‌ها و هفته‌هاي قبل از شروع مناظره‌هاي تلويزيونيِ خرداد هشتاد و هشت اصلاً طرفي نمي‌بنديم و راهي به دهي نمي‌جوييم. ضمن اينكه مي‌توان گفت تبليغات تهاجميِ پيش از آغاز مناظره‌هاي تلويزيوني نيز دو طرفه بوده و يا لااقل مي‌توانسته دو طرفه باشد. يعني چه؟ يعني پاسخ تبليغات منفيِ ماه‌ها و سال‌هاي قبل از مناظرة تلويزيونيِ دهمين انتخابات رياست جمهوري را همان موقع بايد مي‌دادند. و دادند. پاسخي از همان سنخ و با همان جنس. برابر. اگر نگوييم برابرتر(!) يعني به مراتب شديدتر. و به مراتب، سابقه‌دارتر و دامنه‌دارتر.

پس لاجرم وقتي پاي مناظره به ميان مي‌آيد، بايد همان سبك و سياقي را عملاً درپيش گرفت كه خود قانون مناظره يعني مباحثه تلويزيوني مستقيم و رودررو ايجاب مي‌كند. مناظره‌يي آشكار، آن‌هم در ميان شاخص ترين رجال سياسي نظام، نه در سنگر اعلاميه‌ها و سي‌دي‌ها و نوارها و نشريّه‌هايي كه معـلوم نـيست خود نامزدهاي رياست جمهوري مستقيماً و شخصاً در آن دخالت داشته‌‌اند يا نداشته‌‌اند.

حميد از جا برخاست و به همكلاسي‌هايش رو كرد و گفت: برادران و خواهران! آنچه حالا مهم است اين است كه مناظره بايد ادامه يابد. اگر مناظره تلويزيوني در ميان كارشناسان سابق و لاحق در حوزه‌هاي مختلف به صورت نقّادي (نه نقّاشي) يعني به صورت نقّادي علمي سياست‌ها و برنامه‌ها و طرح‌هاي درحال اجرا يا پيشنهاد شده انجام گيرد، جذاب و مفيد خواهد بود. كلام رهبر انقلاب نيز مؤيّد همين معناست: «مناظره‌ها در سطوح مديريتي، بايد با حذف عيوب ونكات منفي ادامه داده شود تا همه افراد و مسئولان، خود را در معرض نقد و انتقاد و پاسخ‌گويي ببينند».

codex26x

page03

ارسال خبر از طريق ايميل

نسخه مناسب چاپ

PDF صفحات روزنامه